شما به یک پردازنده پرچمدار نیاز نخواهید داشت!
پردازندههای پرچمدار ممکن است جذاب به نظر برسند، به خصوص اگر در حال ساخت یک کامپیوتر بازی هستید و بودجه برایتان مهم نیست، اما این حقیقت که آنها نسبت به قطعات رده بالا جهش عملکردی قابل توجیهی برای قیمت اضافیشان ارائه نمیدهند، تنها یکی از دلایلی است که چرا به آنها نیاز ندارید.
فهرست مطالب
1- پردازندههای پرچمدار معمولا گرانقیمت هستند
محصولات پرچمدار اغلب برای امکاناتی که ارائه میدهند، بیش از حد گران هستند و پردازندههای پرچمدار هم از این قاعده مستثنی نیستند. اوضاع در این زمینه به وخامت بازار کارتهای گرافیک نیست، جایی که قیمت نهایی RTX 4090 در زمان نگارش این متن، حدود ۷۰ درصد بالاتر از RTX 4080 Super است، اما وضعیت پردازندههای پرچمدار هم ایدهآل نیست.
برای مثال، پردازنده میانرده Core i5 14600K اینتل با قیمت 300 دلار عرضه میشود. مدل Core i7-14700K که ردهبالا محسوب میشود، 398 دلار قیمت دارد، در حالی که پرچمدار این نسل، Core i9-14900K، 650 دلار فروخته میشود. این یعنی برای رفتن از یک پردازنده میانرده به ردهبالا تنها 100 دلار بیشتر پرداخت میکنید، اما برای رسیدن به پرچمدار، باید 63 درصد هزینه بیشتری متحمل شوید؛ به عبارت دیگر، به جای خرید Core i7-14700K، باید 63 درصد بیشتر هزینه کنید تا صرفا حق پز دادن با داشتن یک پردازنده پرچمدار اینتل را داشته باشید.
در کمپانی AMD اوضاع کمی بهتر به نظر میرسد، اما همچنان ایدهآل نیست. قیمت پردازنده Ryzen 7 7700X این شرکت 400 دلار، Ryzen 9 7900X برابر با 550 دلار و پرچمدار آنها، Ryzen 9 7950X، 700 دلار است. لازم به ذکر است که AMD اغلب پردازندههای خود را به فروش میرساند، بنابراین قیمت نهایی آنها معمولا پایینتر است.
این یعنی اختلاف قیمت 150 دلاری بین هر سه رده وجود دارد که در نگاه اول منصفانه به نظر میرسد. اما وقتی تفاوت عملکرد بین پردازندههای پرچمدار و همردههای ارزانتر آنها را در نظر بگیریم، متوجه می شویم که پرچمداران با توجه به سطح کاراییای که ارائه میدهند، بیش از حد گران هستند.
2- با عملکردی که برای بازی ارائه میدهند، چندان قویتر نیستند
از نظر عملکرد بازی، خرید پردازنده پرچمدار تنها برای پز دادن منطقی است. بررسیای اخیرا از پردازندههای مخصوص بازی توسط کانال یوتیوب Hardware Unboxed نشان میدهد که پردازنده 14900K در بازیها با رزولوشن 1080p، بهصورت میانگین تنها 6 فریم در ثانیه بیشتر از 14700K ارائه میدهد. این یعنی با 63 درصد قیمت بالاتر، تنها 6 فریم یا کمتر از 4 درصد عملکرد اضافی دریافت میکنید.
این موضوع در شرایطی است که از کارت گرافیک پرچمدار RTX 4090 در رزولوشن 1080p استفاده کنید. اگر رزولوشن را به 1440p یا 4K افزایش دهید و کارت گرافیک را با گزینهای مثل RTX 4080 Super جایگزین کنید، احتمالا این اختلاف آنقدر کم میشود که بتوان آن را خطای اندازهگیری در نظر گرفت.
در کمپانی AMD هم نتایج به همین شکل است. پردازنده 7950X نسبت به 7900X، تنها 6 فریم در ثانیه برتری دارد که باز هم به معنای حدود 4 درصد عملکرد بیشتر است، اما این بار برای “فقط” 27 درصد افزایش قیمت. اوضاع زمانی بدتر میشود که به 7700X نگاه کنیم، چرا که این پردازنده بهصورت میانگین تنها یک فریم در ثانیه کمتر از 7900X ارائه میدهد. این یعنی برای داشتن 7950X و حدود 4 درصد عملکرد بیشتر نسبت به 7700X، باید 75 درصد بیشتر هزینه کنید.
از طرف دیگر، اگر نتایج پردازندههای X3D کمپانی AMD که مخصوص بازی هستند را بررسی کنید، متوجه میشوید که 7800X3D، که ارزانترین پردازنده از سه مدل X3D نسل چهارم Zen 4 است، به راحتی از تمام همردههای گرانتر خودش و تمامی پردازندههای اینتل عبور کرده است. به عبارت دیگر، اگر به دنبال بهترین عملکرد برای بازی هستید، اصلا به خرید پردازنده پرچمدار فکر نکنید. 7800X3D که معمولا با قیمت 400 دلار یا حتی کمتر هم پیدا میشود، از هر نظر بهترین پردازنده برای گیمرهای کامپیوتر است.
اوضاع برای پردازندههای پرچمدار در زمینه عملکرد پردازشی (productivity) چندان اسفناک نیست، اما همچنان عالی هم به حساب نمیآیند. بررسی اخیری از 14900KS در وبسایت TechPowerUp، این پرچمدار پرمصرف اینتل را با اکثر رقبای همرده مقایسه کرده است.
نتایج به دست آمده، پردازندههای پرچمدار اینتل و AMD را نسبت به بنچمارکهای بازی، در وضعیت بهتری قرار میدهد. با این حال، همچنان برای داشتن حدود 10 درصد عملکرد بیشتر در نرمافزار Cinebench R23، مجبور هستید در مقایسهی 14900K با 14700K، 63 درصد بیشتر هزینه کنید، یا اگر بخواهیم راجع به 7950X در مقابل 7900X صحبت کنیم، 30 درصد افزایش عملکرد خواهید داشت.
در نرمافزار Blender، پردازنده 14900K، 12 درصد سریعتر از 14700K است، در حالی که 7950X حدود 31 درصد 7900X را شکست میدهد. باز هم نتایج نشان میدهند که دلیلی برای انتخاب 14900K به جای 14700K وجود ندارد.
با این حال، در مورد پردازندههای AMD، مدل 7950X به طور قابل توجهی از 7900X سریعتر است که اولین موردی است که خرید پردازنده پرچمدار به جای همرده ردهبالای آن توجیه پیدا میکند. اما برای اکثر ما علاقهمندان به کامپیوتر که به یک ایستگاه کاری قدرتمند نیاز نداریم، چنین سطحی از عملکرد اصلا منطقی به نظر نمیرسد.
3- به احتمال زیاد به چنین سطح بالایی از عملکرد پردازنده نیاز ندارید
اگر یک گیمر کامپیوتری هستید یا کسی نیستید که با پردازندهی داخل کیس کامپیوترتان امرار معاش میکنید، به چنین سطح بالایی از عملکرد CPU نیاز ندارید.
در مورد من، به غیر از اجرای بازیها، پردازندهام زیاد زیر فشار قرار نمیگیرد. من با Google Docs کار میکنم که روی هر ماشینی با یک مرورگر و اتصال اینترنتی که به قدر کافی برای اجرای روان Chrome OS بدون کندیهای آزاردهنده قوی باشد، به راحتی اجرا میشود. همچنین گاهی اوقات از نرمافزارهای ویرایش عکس مثل Adobe Express یا Paint 3D استفاده میکنم، دو برنامهای که قطعا از یک پردازندهی پرچمدار بهرهای نمیبرند.
به همین دلیل است که تصمیم گرفتهام CPU بعدیام یا یک پردازندهی Zen 5 X3D جدید (احتمالا 9800X3D، اگر AMD از نامگذاریای که برای سایر قطعات X3D استفاده کرده است پیروی کند) باشد یا یک 7800X3D، اگر بهبودهای عملکردی Zen 5 مرا تحت تاثیر قرار ندهد. در نهایت، تنها چیزی که برایم اهمیت دارد عملکرد بازی است و فرقی نمیکند CPU پرچمدار باشد یا X3D، عملکرد بیشتری در بازی به دست نخواهم آورد.
اگر شما هم مثل من هستید، یک پردازندهی AMD X3D تمام نیاز شما را برطرف میکند. اگر اصلا بازی نمیکنید یا از نرمافزارهای کامپیوتری پرمصرف استفاده نمیکنید، حتی یک پردازندهی میانرده هم برای نیازهایتان بیش از حد قدرتمند باشد.
4- پردازندههای پرچمدار اینتل به سیستم خنککنندهی گرانقیمت نیاز دارند
علاوه بر قیمت بالای گزاف پردازندههای پرچمدار اینتل، تهیهی چنین پردازندهای به معنای نیاز به صرف هزینهی بیشتر برای خنککنندهی آن هم هست. در حالی که یک خنککنندهی بادی میانرده با کیفیت، برای خنک نگه داشتن هر پردازندهی AMD Ryzen کافی است، پردازندههای رده بالای اینتل میتوانند بسیار انرژیخوار باشند، که همین موضوع خنک کردن آنها را دشوار میکند.
اگر یک 14900K تهیه کنید و تصمیم بگیرید آن را بدون محدودیتهای توان اجرا کنید، حتی اگر تنها برای بازی استفاده کنید، به یک سیستم خنککنندهی مایع (AIO) مناسب 280 یا 360 میلیمتری نیاز خواهید داشت. اما من چنین کاری را توصیه نمیکنم، چون به نظر میرسد پردازندههای نسل سیزدهم و چهاردهم اینتل، حداقل در مدلهای رده بالا و پرچمدار، از مشکلات جدیای رنج میبرند.
5- پردازندههای پرچمدار ممکن است مشکلاتی داشته باشند که در مدلهای ارزانتر وجود ندارد
در سالهای اخیر، فروشندگان CPU و GPU، محصولات خود، به خصوص مدلهای پرچمدار را تا نهایت توانشان، تحت فشار قرار دادهاند. این کار به آنها اجازه میدهد تا سرعت کلاک (فرکانس) را تا حد ممکن بالا ببرند، به شرطی که توان و خنککنندهی کافی داشته باشند، که باعث میشود اورکلاک کردن معمولی تقریبا از بین برود. اما این روند فشار دادن محصولات به نهایت توانشان از همان ابتدا، زیادهروی است.
به عنوان مثال، پردازندههای رده بالا و پرچمدار نسل سیزدهم و چهاردهم اینتل، با انواع مشکلات پایداری دستوپنجه نرم میکنند. در حالی که اینتل در ابتدا مادربورد سازان را مقصر میدانست، اما حالا این احتمال وجود دارد که مشکل خود پردازندهها باشد، چرا که به گفتهی کانال یوتیوبی Level1Techs، این افت ناگهانی (کِرش) حتی در مادربوردهای مراکز داده هم رخ میدهد، مادربوردهایی که از پروفایلهای توان بالا برای دستیابی به بیشترین سرعت کلاک ممکن استفاده نمیکنند. به نظر میرسد این مشکل تنها مدلهای i7 و i9 را تحت تاثیر قرار میدهد و پردازندههای میانرده i5 اینتل به نظر از این مشکل در امان هستند.
حالا اگرچه RTX 4090 یک پردازنده نیست، اما گفتن این نکته خالی از لطف نیست که توان حرارتی (TDP) 450 واتی کارت گرافیک پرچمدار انویدیا، برای کانکتور 12VHPWR که به خوبی طراحی نشده، بسیار زیاد است و همین موضوع باعث ذوب شدن کانکتور و از کار افتادن کارت گرافیک میشود. بدتر اینکه، مشکل کانکتور 12VHPWR تقریبا دو سال پس از عرضهی RTX 4090 به بازار، همچنان وجود دارد. جالب اینجاست که این کانکتور برای RTX 4080 و دیگر کارت گرافیکهای سری RTX 4000 انویدیا که همراه آن عرضه شدند، مشکلی ایجاد نمیکند، چرا که همهی آنها TDP به مراتب پایینتری نسبت به RTX 4090 دارند.
منظورم این است که قطعات پرچمدار، چه CPU و چه GPU، گاهی اوقات میتوانند از مشکلاتی رنج ببرند که در محصولات پایینتر پیدا نمیشود، تنها به این دلیل که سازندگان، محصولات ردهبالای خود را بیش از حد تحت فشار قرار میدهند.
در نهایت، من کاملا بر این عقیدهام که مگر اینکه CPU شما برایتان درآمدزایی داشته باشد، نباید به خرید یک پردازندهی پرچمدار فکر کنید. این پردازندهها گرانقیمت هستند، آنقدر جهش عملکردی نسبت به قیمتشان ندارند که مالیات گزاف پرچمدار بودنشان را توجیه کنند، کنترلکردن گرمای آنها به جز با سیستمهای خنککنندهی مایع حجیم کار دشواری است، و میتوانند برایتان سردردهایی ایجاد کنند که با انتخاب یک پردازندهی میانرده یا رده بالا هرگز آنها را تجربه نخواهید کرد. البته این موضوع در صورتی است که به دنبال پردازندهی اینتل نباشید، وگرنه باید از مدلهای Core i7 و Core i9 نسل سیزدهم و چهاردهم اینتل دوری کنید، حداقل تا زمانی که اینتل پردازندههای دسکتاپ نسل پانزدهم Arrow Lake را در اواخر امسال عرضه کند.
نظرات کاربران