تاثیرات نرخ ارز بر قیمت محصولات فولادی
بخواهیم و یا نخواهیم، نرخ ارز و حجم تولیدات و صادرات غیر نفتی به میزان بسیار زیادی بر روی تمامی بازارهای داخلی از جمله بازار آهن تاثیرگذار میباشد. اما این تاثیر به چه صورتی است و برای کنترل آن چه راهکارهایی وجود دارد. اگر بخواهیم به صورت بسیار ساده این مسئله را مورد بررسی قرار دهیم باید بگوییم، میزان تاثیرپذیری قیمت محصولات در بازارهای داخلی به 2 عامل مهم، باز میگردد. حجم تولیدات داخلی و سیاستهای دولت در خصوص صادرات محصولات غیرنفتی.
اما این عوامل به چه شکلی بر بازار آهن آلات تاثیر میگذارند؟ و چگونه میتوان از تاثیر نوسانات قیمت ارز بر روی بازار آهن آلات و دیگر بازارهای داخلی کاست؟ در ادامه این مطلب به بررسی میزان تاثیر نرخ ارز بر روی قیمت محصولات صنایع فولاد خواهیم پرداخت و راهکارهایی که توسط کارشناسان برای کاهشن این تاثیرپذیری ارائه شده را بیان خواهیم نمود.
بررسی قیمت گذاری محصولات فولادی در بورس کالا
قیمتی که محصولات صنایع فولاد با آن در بورس کالا مورد معامله واقع میشوند، از اصلی ترین موارد تعیین کننده قیمت این تولیدات در معاملات فیزیکی هستند. به صورت کلی این نرخ با احتساب نرخ جهانی فولاد و قیمت دلار، تعیین میگردد. بنابراین قیمت ارزهای دیگر، نه از جهت نیاز به تامین مواد اولیه بلکه به دلایل دیگر، بر روی قیمت تولیدات صنایع فولاد تاثیر زیادی دارد.
برای محاسبه این قیمت کافیست قیمت جهانی فولاد را در میانگین هفتگی نرخ دلار نیمایی ضرب کرده و در 0.95 نیز ضرب نمایید. بنابراین قیمت ارز تاثیر زیادی بر بازار محصولات فولادی به صورت مستقیم خواهد داشت. بخش دیگر از این تاثیرگذاری به بازار بورس کالا مربوط نیست بلکه وزارت صنعت با بخشنامههای مختلف بر روی آن تاثیر دارد و آن تامین نیازهای اولیه کارخانههای تولید کننده میباشد.
صدور بخشنامههای مرتبط با مجوز محاسبه قیمت محصولات فولادی با دلار آزاد و یا دولتی، همچنین میزان عرضه و تقاضا در بورس کالا و وزارت صمت، تعیین کننده سیستم قیمت گذاری بر روی محصولات صنایع فولاد میباشد. علاوه بر این موارد قیمت ورق سیاه و مقاطع دیگر که در بازار آزاد به صورت فیزیکی به میزان بیشتری معامله میشوند، بر این سیستم تاثیر دارد.
همانطور که در زمستان سال گذشته (1401) شاهد افزایش سرسام آور قیمت محصولات صنایع فولاد در عرض چند ماه بودیم، تاثیر عرضه این تولیدات در بازار داخلی با نرخ دلار نیمایی، موجب بروز مشکلات بسیاری در میزان عرضه و تقاضا در بازار شد. نرخ ارزهای مهم، خصوصا دلار بر روی محصولات قابل عرضه در بورس کالا تاثیر زیادی دارد. به همین جهت میبایست در خصوص صنایع مادر رویهای دیگر در قیمت گذاری محصولات اتخاذ نمود.
رکود بازار مسکن و تاثیر بر بازار آهن
از مصرف کنندگان اصلی مقاطع و محصولات فولادی، پیمانکاران ساختمانی هستند. رکود بازار مسکن از اواسط سال 1400 تا کنون بر روی بازار آهن تاثیر داشته است. البته کنترل نرخ دلار به این موضوع کمک بسیار زیادی نموده. به عبارت دیگر پس از کنترل قیمت دلار در بهار 1402، تب شدید بازار آهن آلات نیز تا حد زیادی خوابید و البته رکود بازار مسکن نیز به این موضوع کمک بسیاری نمود.
البته باید توجه داشت که بالا رفتن نرخ ارزهای دیگر نشان دهنده کاهش قیمت ریال بوده و کنترل آن کمک بسیار زیادی به سرمایه گذاری در بخشهای دیگر کرد. بالا رفتن قیمت مصالح ساختمانی نیز بر این موضوع تاثیر داشت و موجب خروج سرمایه از بخش ساخت و ساز شد. چرا که ساخت و ساز انبوه با این قیمت برای بسیاری از پیمانکاران عمده با ریسک همراه بود.
با توجه به آنچه بیان کردیم، میتوان نتیجه گرفت که رکود در بازار مسکن و رکود در بازار آهن آلات یک رابطه دوطرفه بوده که هر یک به واسطه نرخ ارز بر دیگری تاثیر داشته.
افزایش قیمت ورق و دیگر محصولات فولادی
از دیگر صنایع وابسته به محصولات فولادی میتوان به خودرو سازی اشاره نمود. مقاطع آهنی علاوه بر بازار مسکن، در قیمتهای بازر خودرو نیز تاثیر دارند. مصرف ورق فولاد برای ساخت بدنه خودروها امری مسلم و طبیعی بوده و وابستگی خودروسازیها به این صنعت مادر بسیار واضح است. در پی گرانی شدیدی که در زمستان سال گذشته در بازار آهن رخ داد (که عوامل اصلی آن مورد بررسی قرار گرفت.) نرخ محصولات در بازار خودرو نیز به شکل ناگهانی با افزایش همراه بود.
این روند در ابتدای امسال شکسته شد و رکود در بازار آهن امسال از پیامدهای آن بود. این رکود تا اواسط سال جاری ادامه داشت. اما از اوایل پاییز امسال تا کنون قیمت ورق فولادی به همراه دیگر محصولات صنعت فولاد رو به افزایش بوده و این نشان دهنده بالا رفتن حجم تقاضا به نسبت عرضه در نیمه دوم امسال میباشد.
تاثیر نوسانات قیمت فولاد در بازارهای دیگر
بروز نوسان در بازار آهن در بسیاری از صنایع تاثیر مستقیم و غیر مستقیم خواهد داشت. چرا که صنعت فولاد از صنایع مادر بوده و قیمت محصولات آن در قیمت تولیدات و تجهیزات صنایع دیگر موثر است. از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره نمود.
- صنایع نظامی
- صنعت خودروسازی
- کشتی سازی
- ساختمان سازی
- تجهیزات نیروگاهی
- صنعت بسته بندی
- نفت، گاز و پتروشیمی
- ماشین آلات صنعتی
- و …
تمامی مقاطع فولادی به صورتهای گوناگون در بخشهای مختلف صنعتی و ساختمانی مورد استفاده واقع میشوند. بنابراین از این زاویه میتوان گفت تاثیرپذیری قیمت محصولات صنایع فولاد از نرخ ارز موجب وابستگی بخش عمدهای از اقتصاد غیرنفتی ما به قیمت دلار خواهد بود.
جمع بندی
با نگاهی کلی به روند قیمت ارز و محصولات فولادی و بررسی حجم تولیدات داخلی در امسال، متوجه خواهیم شد که تا چه اندازه این صنعت بسیار مهم در کشور متاثر از قیمت ارز میباشد. البته این مسئله امری طبیعی در تمامی صنایع در همه کشورهاست. اما باید در نظر داشت که این موارد بر روی جنبههای مختلف اقتصادی کشور تاثیر دارد.
بنابراین باید راهکارهایی برای کاهش تاثیرپذیری قیمت مقاطع فولادی در کشور از نرخ ارز را درپیش گرفت و آن را در تمامی صنایع پایه کشور طرح ریزی و اجرا نمود. ایجاد بستری مطمئن برای تولیدکنندگان عمده در صنایع مادر مانند صنعت فولاد، به منظور بالا بردن حجم تولیدات داخلی، میتواند پایههای ثبات و استقلال اقتصادی را در کشور ایجاد نماید.
نظرات کاربران