در حالی که پلتفرمها بهطور فزایندهای هوش مصنوعی را در مصرف روزمره محتوا ادغام میکنند، شاید بسیاری از بینندگان متوجه تغییرات نشوند و تعداد کمتری به این فکر کنند که این ویرایشهای نامرئی چگونه بر اعتبار محتوا تأثیر میگذارند. نگرانی اصلی این است که آیا تلاش برای ارائه محتوای بیعیبونقص میتواند بهتدریج مرز بین محتوای اصلی و محتوای الگوریتمی را از بین ببرد و مخاطبان را نسبت به آنچه میبینند بیاعتماد کند.
استفاده از هوش مصنوعی بدون اطلاعرسانی به سازندگان
یوتیوب تأیید کرده که از هوش مصنوعی برای بهبود کیفیت ویدیوهای پلتفرم خود، بدون اطلاع قبلی به تولیدکنندگان محتوا، استفاده کرده است. این تغییرات پنهان که روی بخشی از یوتیوب شورتس (Shorts) اعمال شده، برخی از سازندگان محتوا را درباره نحوه نمایش کارشان و پیامدهای گستردهتر مداخله الگوریتمی نامرئی، نگران کرده است.
ریک بیتو، مربی موسیقی و منتقد با بیش از ۵ میلیون دنبالکننده، اولین کسی بود که به این موضوع مشکوک شد. او در مصاحبه با بیبیسی گفت که در ویدیوی اخیرش، ظاهر خودش بهطور عجیبی غیرطبیعی به نظر میرسید. بیتو متوجه شد که پوست و چهرهاش دیجیتالی روتوش شدهاند، در حالی که خودش از هیچ فیلتری استفاده نکرده بود.
رت شول، گیتاریست دیگری نیز، از تحریفهای مشابهی خبر داد. پس از بررسی ویدیوهای شورتس خود، او متوجه ویژگیهای بیشازحد شارپ و یک زیباییشناسی مصنوعی شد. او با ابراز نارضایتی گفت: «اگر میخواستم این شارپشدن وحشتناک را داشته باشم، خودم آن را اعمال میکردم.» شول سپس ویدیویی درباره این موضوع منتشر کرد که بیش از ۵۰۰,۰۰۰ بازدید داشت و هشدار داد که این اقدام ممکن است به اعتماد میان سازندگان و مخاطبان آسیب بزند.
شکایتهای این افراد، پژواک بحثهایی بود که پیش از این در ردیت (Reddit) مطرح شده بود؛ جایی که کاربران از ماه ژوئن شواهدی از ویرایشهای غیرعادی را به اشتراک گذاشته بودند. از جمله این موارد میتوان به بافت پوستهای غیرطبیعی صاف، چینخوردگیهای اغراقآمیز لباسها و تحریف جزئیاتی مانند گوشها اشاره کرد. این تغییرات بسیار جزئی هستند و معمولاً تنها با مقایسه کنار هم قابل تشخیصاند؛ اما به گفته برخی از سازندگان، همین مقدار هم برای ایجاد شک درباره سایر تغییرات احتمالی کافی است.
در پاسخ به گمانهزنیهای فزاینده، رنه ریچی، مدیر ارتباطات با تولیدکنندگان در یوتیوب، در پستی در X (توئیتر سابق) اعلام کرد که این پلتفرم در حال آزمایش «فناوری یادگیری ماشینی سنتی» برای حذف تاری و نویز و بهبود وضوح در ویدیوهای شورتس است. او این فرآیند را به بهبودهایی که در تلفنهای هوشمند امروزی برای ضبط ویدیو وجود دارد، تشبیه کرد.
ریچی در پست خود نوشت: «هیچ هوش مصنوعی مولد و افزایش وضوح (Upscaling) در کار نیست. ما در حال اجرای آزمایشی روی تعدادی از ویدیوهای یوتیوب شورتس هستیم که از فناوری یادگیری ماشینی سنتی برای حذف تاری، کاهش نویز و بهبود وضوح ویدیوها در حین پردازش استفاده میکند.»
تاکنون، شرکت از پاسخ به این سؤال که آیا سازندگان در نهایت میتوانند از این تغییرات انصراف دهند، خودداری کرده است. یوتیوب همچنین بر تفاوت میان «روشهای یادگیری ماشینی سنتی» و هوش مصنوعی مولد که محتوای جدید تولید میکند، تأکید کرد.
ابهام در تعریف واژهها
برخی از محققان معتقدند که یوتیوب با استفاده از این اصطلاحات، دامنه تغییرات را کماهمیت جلوه میدهد. ساموئل وولی، استاد دانشگاه پیتسبورگ و رئیس گروه مطالعات اطلاعات نادرست، میگوید که این تفاوتگذاری آنقدرها که به نظر میرسد معنادار نیست. او افزود: «یادگیری ماشینی در واقع زیرشاخهای از هوش مصنوعی است.» وولی معتقد است که توصیف این فرآیند بهعنوان یک بهبود فنی ساده، این واقعیت را که هوش مصنوعی در حال تغییر ویدیوها بدون رضایت صریح سازندگان است، پنهان میکند.
به گفته وولی، سؤال اصلی این نیست که آیا سیستم از هوش مصنوعی مولد استفاده میکند، بلکه این است که آیا این ویرایشها اعتماد عمومی به محتوای آنلاین را از بین میبرند. او پرسید: «اگر مردم بدانند که شرکتها محتوا را از بالا به پایین و بدون اطلاع خود سازندگان ویرایش میکنند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟»
این ماجرا در زمانی رخ میدهد که شرکتهای فناوری مصرفی بهطور فزایندهای هوش مصنوعی را در محتوایی که مردم تولید و مصرف میکنند، گنجاندهاند. گوگل، شرکت مادر یوتیوب، ویژگیهای مبتنی بر هوش مصنوعی را در گوشیهای پیکسل خود تبلیغ کرده است؛ از جمله ویژگی Best Take که میتواند بهترین حالتهای چهره را از چندین عکس در یک تصویر واحد ترکیب کند. همچنین، پیکسل ۱۰ جدید میتواند زوم ۱۰۰x با کمک هوش مصنوعی را اعمال کند؛ تأثیری که از محدودیتهای فیزیکی لنز دوربین فراتر میرود.
شرکتهای دیگر نیز آزمایشهای مشابهی انجام دادهاند. سامسونگ در سال ۲۰۲۳ متهم شد که عکسهای ماه را که با دستگاههای گلکسی گرفته شده، بهطور مصنوعی بهبود میبخشد و بعداً استفاده از سیستمهای هوش مصنوعی در این فرآیند را تأیید کرد. همچنین، نتفلیکس به دلیل نسخههای بازسازیشده با هوش مصنوعی از سریالهای کمدی دهه ۸۰ با انتقاداتی روبهرو شد که به گفته برخی بینندگان، تصاویر تحریفشده و غیرطبیعی ایجاد کرده بود.
نظرات کاربران