نگاهی به فیلم Shame
استیو مک کوئین با همان دقایق درخشان ابتدایی فیلم (شرم) مخاطب راوارد دنیای پوچ و سیاه براندون سالیوان (مایکل فاسبندر) میکند و موفق میشود مختصات زیست نکبت بار براندون را به کمک تصاویر و موسیقی حزن انگیز فیلم برای او آشکار کند. شرم تصویر تکان دهنده و تلخی از زندگی مردی است که تمام تلاش خود رامیکند برای فرار از یک زندگی طبیعی و خوشایند . مردی که اعتقادی به عشق.ازدواج. مسئولیت پذیری و خانواده و… ندارد و برای این امر دست به نوعی خودویرانگری میزند. شرم تماما درمورد براندون است. شخصیتهای مکمل از جمله خواهرش سیسی(کری مولیگان) . رییس شرکت و .. همگی برای تکمیل شخصیت پردازی او وارد داستان میشوند و بدون او هیچکدام معنی ندارند.
شرم به خوبی تاکید میکند وقتی غریزه اصلی کنترل انسان را به عهده بگیرند دیگر فرقی میان او و حیوان وجود ندارد. درشرم عملا زندگی براندون بدون سکس معنا و هدفی ندارد. از چشم براندون تمام زنان ابزارهایی جنسی و قابل خریداری شدن هستند که او میبایست فقط به آنها پیشنهاد دهد. همکار.فاحشه.زن غریبه مترو و… فرقی ندارند. براندون همچون ماشینی که وظیفه سکس دارد کار خودش را انجام میدهد. سکس ملکه ذهن و اعمال براندون است. پس در مواقعی که مشغول رابطه هم نیست در کامپیوتر شخصی مشغول تماشای هرزه نگاری میشود و در کمد خانه اش هم انباری از کتاب و مجلات غیر اخلاقی دارد. براندون با عمل جنسی تعریف میشود و درصورن حذف آن از خود بیزار میشود و به کلافگی دچار میگردد.
نگاهی به فیلم Shame
در نخستین نمای فیلم با زاویهای اُورهد تصویر بدن برهنه او را میبینیم و همچنین متوجه چهره سرد و بی تفاوت او میشویم که نشانی از لذت و
خوشنودی در آن نیست. بعد از گذشت چند ثانیه براندون تخت را ترک میکند و درحالیکه دوربین همچنان روی تخت نامرتب او مکث میکند عنوان فیلم بر صفحه نمایان میشود. نمایی که به درستی مخاطب را با احوال پریشان و زیست ملال آور براندون آشنا میکند.
مک کوئین برای نمایش چرخه تکراری و شوم زندگی براندون از تکرار نماها بهره میبرد. همچون نمایی که براندون (طبق معمول برهنه) از سمت راست قاب و از تاریکی به سمت چپ(بخش روشن قاب) در حرکت است و بی تفاوت از صدای پیغامگیر تلفن عبور میکند و یا نماهای مربوط به حضوراو درمترو که هربار چشمان گناه آلود او زنی متاهل وغریبه را شکار میکند و شاهد نگاه ملتمسانه براندون و عکس العملهای تحریک کننده طرف مقابل هستیم.
شرم به خوبی بر جزییات بصری تاکید دارد. به عنوان مثال در اوایل فیلم و وقتی زنی ماشین دار براندون را از کنار خیابان سوار میکند کارگردان هیچ نمایی را به گفتگو و معاشرت آنها را اختصاص نمیدهد و پس از سوار شدن براندون به نمای سکس خیابانی آنها کات میزند. (تاکید بر دوری جستن براندون از یک رابطه انسانی و پذیرش عشق و آداب معاشرت اجتماعی) . مثال دیگر زمانی است که برندون و همکارش را در نمایی دونفره مشاهده میکنیم که قصد خداحافظی از هم را دارند و درست در مرکز قاب و بین صورت آنها تصویری از زنی بدکاره نمایان میشود(به عنوان تابلو تبلیغاتی ورودی مترو) که نشان از آن دارد که براندون در فکر تشکیل یک زندگی سالم و طبیعی نیست و تنها به لذت جویی فکر میکند.
از آنجا که شرم در مورد انزوا و تنهایی شخصیت اصلی است پس شاهد نماهای تکنفره ای از او نیز هستیم. براندون را در نماهای متعدد داخلی و خارجی(خانه.دفتر.مترو. خیابان و…) مشاهده میکنیم که تنها مشغول قدم زدن یا انجام کار و… است.
مشخصا در این بین نمای مربوط به دویدن شب هنگام او در کنار خیابان به خوبی بیانگر این است که مک کوئین قصد داشته تا مدام بر تنهایی و بی ثمری زندگی براندون تاکید کند. دراین نمای تعقیبی دوربین براندون را همراهی کرده و با سرعت او سرعت میگیرد و با ترک او از قاب دوربین(عبور از چراغ قرمز) نما به پایان میرسد.
به اعتقاد نگارنده شرم در کارنامه فیلمسازی مک کوئین بهترین و تاثیر گذارترین اثر اوست. فیلمی که بنا به درونمایه تلخ و نا امیدانه خود میتوانست اثری باشد پرگو و کند و حوصله سر بر . اما شرم با ریتم مناسب خود و با کارگردانی که در بیشتردقایق با زبان تصویر کار را پیش میبرند تبدیل به تجربه ای لذت بخش میشود که میتوان از آن بعنوان یکی از ماندگارترین درام های اروتیک یاد کرد.
نگاهی به فیلم Shame
نظرات کاربران