فیلم «نور» با نام اصلی Das Licht محصول سال ۲۰۲۵، یکی از آثار مهم و بحثبرانگیز سینمای اروپا است. این فیلم به کارگردانی تام تیکور (Tom Tykwer)، فیلمساز برجسته آلمانی، در یک همکاری مشترک میان آلمان و فرانسه تولید شده است. «نور» اولین بار در بخش ویژه جشنواره بینالمللی فیلم برلین (Berlinale) به نمایش درآمد و پس از آن در سینماهای آلمان اکران شد. محور اصلی فیلم بر موضوعاتی همچون خانواده، مهاجرت، بحران هویت و روابط انسانی در دنیای مدرن است.
خلاصه داستان
فیلم «نور» روایتگر زندگی روزمره خانوادهای از طبقه متوسط به نام انگلس است. این خانواده اگرچه زیر یک سقف زندگی میکنند، اما اعضای آن بیشتر از اینکه یک خانواده واقعی باشند، شبیه به افرادی مجزا هستند.
تیم (Tim Engels)، پدر خانواده، مردی میانسال است که در حوزه تبلیغات فعالیت دارد و هویت روشنفکری خود را به رخ میکشد، اما در واقعیت درگیر پروژههایی سطحی است.
میلنا (Milena Engels)، مادر خانواده، فعال اجتماعی است و تلاش میکند یک تئاتر خیریه برای کودکان محروم نایروبی راهاندازی کند. زندگی مشترک این دو در آستانه فروپاشی است و از عشق و صمیمیت خالی شده است.
این زوج دو فرزند دوقلو دارند:
فرایدا (Frieda Engels)، دختری سرکش که در دنیای شبانه برلین و بحران هویت جنسی خود غرق شده است.
یون (Jon Engels)، پسری منزوی که به دنیای واقعیت مجازی پناه برده و از خانواده و جامعه جدا شده است.
همچنین میلنا پسری به نام دیو (Dio) از رابطه قبلی خود دارد.
اعضای این خانواده هر کدام در تنهایی و بحرانهای خود غوطهورند و با وجود زندگی در یک خانه، ارتباط مؤثری با یکدیگر ندارند.
تنش اصلی داستان با ورود فارا (Farrah)، یک زن مرموز و پناهنده سوری، به عنوان خدمتکار آغاز میشود. فارا که تحصیلات روانشناسی دارد و گذشتهای رازآلود را با خود حمل میکند، رفتهرفته با هر یک از اعضای خانواده ارتباطی معنادار برقرار میکند. او ابزاری عجیب با خود دارد؛ یک دستگاه LED با نورهای درمانی که ادعا میشود قدرت التیام زخمهای روحی را دارد. با حضور او، رازهای نهفته و زخمهای کهنه خانواده انگلس آشکار میشود. در نهایت، راز ماموریت فارا نیز فاش میشود؛ او در جستوجوی شفای خودش و اعضای این خانواده است و با آشکار شدن گذشتهاش، سرنوشت همه اعضای خانواده تغییر میکند.
بازیگران
فیلم «نور» از مجموعهای از بازیگران برجسته و متفاوت استفاده کرده که هر کدام نقشی حیاتی در پیشبرد داستان دارند:
لارس آیدینگر (Lars Eidinger) در نقش تیم انگلس
نیکولته کربیتز (Nicolette Krebitz) در نقش میلنا انگلس
تالا الدین (Tala Al Deen) در نقش فارا
الکه بیزندورفر (Elke Biesendorfer) در نقش فرایدا انگلس
یولیوس گوزه (Julius Gause) در نقش یون انگلس
الیاس الدرِیج (Elyas Eldridge) در نقش دیو
توبی اونوموره (Toby Onwumere) در نقش گادفری
این گروه متنوع بازیگری توانستهاند با بازیهای خود، پیچیدگیهای روابط خانوادگی و تنشهای داستانی را به زیبایی نمایش دهند.
عوامل سازنده و مشخصات فنی
کارگردان و نویسنده: تام تیکور (Tom Tykwer)
فیلمبرداری: کریستین آلمسبرگر (Christian Almesberger)
تدوین: کلائوس ولهیش (Claus Wehlisch) و الکساندر برنر (Alexander Berner)
موسیقی: جانی کلیمک (Johnny Klimek) و تام تیکور
تهیهکنندگان: اووه شوت (Uwe Schott) و تام تیکور
شرکتهای تولیدکننده اصلی:
X-Filme Creative Pool
Gretchenfilm
B.A. Filmproduktion GmbH
پخش جهانی: Beta Cinema
مراحل تولید
پیشتولید: در اوایل سال ۲۰۲۳ آغاز شد. فیلمنامه توسط تام تیکور نوشته و تحقیقات گستردهای در مورد مهاجرت، روانشناسی خانواده و بحرانهای اجتماعی مدرن انجام شد.
فیلمبرداری: از ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۳ در برلین آغاز و در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۳ به پایان رسید. بخشهایی از فیلم نیز در کلن و نایروبی، پایتخت کنیا، فیلمبرداری شده است.
پستولید: شامل تدوین، طراحی جلوههای بصری برای نورهای درمانی دستگاه فارا، و آهنگسازی و طراحی صدای فیلم است. تیم تولید برای انسجام بهتر روایت، چندین بار بخشهایی از فیلم را بازبینی و مجدداً تدوین کرد.
اکران و بازخوردها
نخستین نمایش فیلم در تاریخ ۱۳ فوریه ۲۰۲۵ در هفتاد و پنجمین جشنواره فیلم برلین برگزار شد و با واکنشهای متفاوت منتقدان و تماشاگران روبهرو شد. پس از آن، فیلم در تاریخ ۲۰ مارس ۲۰۲۵ در سینماهای آلمان اکران شد.
مضامین و رویکردهای فیلم
«نور» فیلمی چندبعدی است که بر بحرانهای خانوادگی، مهاجرت، تنشهای فرهنگی و جستجوی هویت در دنیای مدرن تمرکز دارد. ورود یک مهاجر سوری به زندگی خانواده آلمانی، منشأ کشمکشها و التیام زخمهای روابط میشود. برخی منتقدان، شخصیت فارا و نقش درمانی او را تکرار کلیشه «خارجی جادویی» دانستهاند.
تام تیکور با استفاده از تکنیکهای بصری نوین، مونتاژ سریع، و استفاده هوشمندانه از نور و رنگ، فضایی بین خیال و واقعیت برای مخاطب خلق میکند. روایت فیلم از دیدگاه چند شخصیت شکل گرفته و تقاطع قصهها، به پیچیدگی خانواده انگلس و شخصیت فارا میافزاید. موضوعاتی مانند بحران پناهندگی، آسیبهای روانی، و شکاف بین نسلها و فرهنگها، در تار و پود فیلم تنیده شده است.
نتیجهگیری
فیلم سینمایی «نور» با داستانسرایی عمیق، بازیهای چشمگیر و پرداخت جسورانه به موضوعات اجتماعی، یکی از رویدادهای مهم سینمای اروپا در سال ۲۰۲۵ محسوب میشود. تام تیکور توانسته روایتی چندلایه و تأملبرانگیز ارائه دهد که مخاطب را به بازاندیشی درباره جهان پیرامون و روابط انسانی دعوت میکند. با وجود انتقاداتی مبنی بر نمادین و کلیشهای بودن برخی جنبههای فیلم، قدرت اجرای تکنیکی و هنری آن، «نور» را به اثری قابل توجه برای علاقهمندان سینمای هنری و اجتماعی تبدیل کرده است.
نظرات کاربران